Şuşa Beyannamesi ve Türkiye–Azerbaycan İttifakı: Türklük Bilimi Perspektifinde Bir Analiz
15 Haziran 2021 tarihinde Türkiye ile Azerbaycan arasında imzalanan Şuşa Beyannamesi, iki ülke arasındaki ilişkilerin çağdaş gelişim sürecinde önemli bir dönüm noktasını temsil etmektedir. Beyanname, çoğunlukla güvenlik iş birliği, bölgesel jeopolitik ve Güney Kafkasya’daki çatışma sonrası dinamikler çerçevesinde ele alınmış olmakla birlikte, kültürel ve kimlik temelli boyutları literatürde nispeten sınırlı düzeyde incelenmiştir. Bu çalışma, Şuşa Beyannamesi’ni Türklük Bilimi perspektifinden ele almakta ve belgenin Türkiye–Azerbaycan ilişkilerinin tarihsel sürekliliği içerisindeki yerini incelemektedir. Çalışmada ortak tarihsel hafıza, müşterek dil mirası, kültürel yakınlık ve kolektif kimliğin devletler arası iş birliğinin şekillenmesindeki rolü üzerinde durulmaktadır. Nitel doküman analizi yönteminin kullanıldığı araştırmada, Beyanname’nin iki ülke arasındaki köklü tarihsel ve kültürel bağları ne ölçüde yansıttığı ve kurumsallaştırdığı değerlendirilmektedir. Çalışma, Şuşa Beyannamesi’nin yalnızca stratejik ve güvenlik odaklı bir iş birliği belgesi olarak değil, aynı zamanda çağdaş siyasal ve kurumsal mekanizmalar aracılığıyla ifade edilen ortak Türk kimliğinin önemli bir tezahürü olarak değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürmektedir. Türklük Bilimi ile devletler arası ilişkiler literatürünü bir araya getiren bu çalışma, ittifak oluşumu, kimlik inşası ve Türk Dünyası’nın bölgesel siyasette değişen rolünün anlaşılmasına katkı sunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler
Şuşa Beyannamesi; Türkiye–Azerbaycan İlişkileri; Türklük Bilimi; Türk Kimliği; Kolektif Hafıza; Türk Dünyası