Bölgesel Çatışmaların ve Güvenlik Sorunlarının Yönetişim Sistemleri Üzerindeki Etkisi: Orta Doğu’da Devlet Kapasitesi, Güvenlikleştirme ve Yönetişim Dönüşümü
Bu çalışma, Orta Doğu’daki bölgesel çatışmaların ve güvenlik sorunlarının yönetişim sistemleri üzerindeki dönüştürücü etkilerini uluslararası ilişkiler perspektifinden incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, güvenlik baskılarının devlet kapasitesi, kamu yönetimi, ekonomik yönetişim, kamu hizmetleri ve dijital güvenlik yönetimi üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır. Araştırma, nitel ve kavramsal bir tasarıma dayanmakta; Bölgesel Güvenlik Kompleksi Teorisi, devlet kapasitesi, kırılgan devletler, güvenlikleştirme ve yönetişim yaklaşımlarını analitik çerçeve olarak kullanmaktadır. İlgili akademik literatür ile OECD, Dünya Bankası ve SIPRI gibi uluslararası kuruluşların raporları doküman incelemesi yoluyla değerlendirilmiş; Suriye, Yemen, Irak, Lübnan, Türkiye, Ürdün, İsrail ve Körfez ülkelerinden karşılaştırmalı örnekler kullanılmıştır. Bulgular, çatışmaların yönetişim sistemleri üzerinde tek yönlü bir etki yaratmadığını göstermektedir. Kurumsal kapasitesi zayıf devletlerde uzun süreli çatışmalar kamu hizmetlerini ve merkezi otoriteyi aşındırırken, daha güçlü kurumsal yapılarda güvenlik baskıları kriz yönetimi, kurumlar arası koordinasyon ve dijital güvenlik kapasitesinin geliştirilmesini teşvik edebilmektedir. Çalışma, güvenlik tehditlerinin yönetişim üzerindeki etkisini yalnızca çatışmanın yoğunluğunun değil, devletlerin kurumsal dayanıklılığı, mali kapasitesi, yönetişim kalitesi ve değişen güvenlik ortamına uyum yeteneğinin belirlediği sonucuna ulaşmaktadır.

Anahtar Kelimeler
Orta Doğu, bölgesel güvenlik, devlet kapasitesi, güvenlikleştirme, yönetişim