Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Kapsamında Okul Yöneticilerinin Liderlik Rollerine İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi: Diyarbakır Örneği

An Examination of School Administrators’ Views on Their Leadership Roles within the Scope of the Türkiye Century Maarif Model: The Case of Diyarbakır

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Kapsamında Okul Yöneticilerinin Liderlik Rollerine İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi: Diyarbakır Örneği

 
Yazar : Emine Gür    
Türü :
Baskı Yılı : 2026
Sayı : 1-2026
Sayfa : 1-16
DOI Number: :
Cite : Emine Gür , (2026). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Kapsamında Okul Yöneticilerinin Liderlik Rollerine İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi: Diyarbakır Örneği. TİGİN Analitik Sosyal Bilimler Dergisi, 1-2026, p. 1-16. Doi: .
    


Özet
Bu araştırmada, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında okul yöneticilerinin liderlik rollerine ilişkin görüşler incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Diyarbakır ili merkez ilçelerinde görev yapan 20 okul yöneticisi oluşturmaktadır. Nitel araştırma yaklaşımıyla olgu bilim deseninde yürütülen araştırmada amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda okul yöneticilerinin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında en çok vizyoner ve değişim liderliği ile öğretimsel liderlik rollerini, ardından değer temelli ve etik liderlik ile iş birliğine dayalı katılımcı yönetim anlayışını ön plana çıkardıkları belirlenmiştir. Katılımcılar, modelin etkili bir şekilde uygulanabilmesi için öğretmenlere rehberlik edilmesi, mesleki gelişimlerinin desteklenmesi, ortak okul vizyonunun oluşturulması ve okul paydaşları arasında güçlü bir iş birliğinin sağlanmasının önemli olduğunu ifade etmişlerdir. Bunun yanında yoğun bürokratik iş yükü ve zaman yetersizliği, değişime uyum sürecinde yaşanan güçlükler, kaynak eksiklikleri, mevzuata ilişkin belirsizlikler ve hizmet içi eğitim ihtiyacının okul yöneticilerinin liderlik rollerini yerine getirmelerini zorlaştırdığı görülmüştür. Katılımcılar tarafından çözüm önerisi olarak uygulamalı hizmet içi eğitimlerin artırılması, okul yöneticilerine daha fazla idari ve kurumsal destek sağlanması, paydaşlar arası iş birliğinin güçlendirilmesi ve öğretimsel liderliği destekleyen sürdürülebilir uygulamaların yaygınlaştırılması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, okul yöneticisi, liderlik, öğretimsel liderlik, eğitim yönetimi

Abstract
This study examines school administrators’ views on their leadership roles within the scope of the Türkiye Century Maarif Model. The study group consisted of 20 school administrators working in the central districts of Diyarbakır province, selected through maximum variation sampling, one of the purposive sampling methods. Designed as a phenomenological study within the qualitative research approach, the research collected data through a semi-structured interview form developed by the researcher and analysed them using content analysis. The findings showed that the administrators most frequently emphasised visionary and change leadership and instructional leadership, followed by value-based and ethical leadership and a collaborative, participatory management approach. Participants stated that guiding teachers, supporting their professional development, building a shared school vision, and ensuring strong cooperation among school stakeholders are important for the effective implementation of the model. Heavy bureaucratic workload and lack of time, difficulties in adapting to change, resource shortages, uncertainties regarding legislation, and the need for in-service training were found to make it difficult for administrators to fulfil their leadership roles. As solutions, participants suggested increasing practice-oriented in-service training, providing school administrators with greater administrative and institutional support, strengthening cooperation among stakeholders, and disseminating sustainable practices that support instructional leadership.

Keywords
Türkiye Century Maarif Model, school administrator, leadership, instructional leadership, educationa