Şuşa Beyannamesi ve Türkiye–Azerbaycan İttifakı: Türklük Bilimi Perspektifinde Bir Analiz

Shusha Declaration and the Türkiye–Azerbaijan Alliance: An Analysis from the Perspective of Turkology

Şuşa Beyannamesi ve Türkiye–Azerbaycan İttifakı: Türklük Bilimi Perspektifinde Bir Analiz

 
Yazar : Shahismayil Ismayilov    
Türü :
Baskı Yılı : 2026
Sayı : 1-2026
Sayfa : 1-19
DOI Number: :
Cite : Shahismayil Ismayilov , (2026). Şuşa Beyannamesi ve Türkiye–Azerbaycan İttifakı: Türklük Bilimi Perspektifinde Bir Analiz. TİGİN Analitik Sosyal Bilimler Dergisi, 1-2026, p. 1-19. Doi: .
    


Özet
15 Haziran 2021 tarihinde Türkiye ile Azerbaycan arasında imzalanan Şuşa Beyannamesi, iki ülke arasındaki ilişkilerin çağdaş gelişim sürecinde önemli bir dönüm noktasını temsil etmektedir. Beyanname, çoğunlukla güvenlik iş birliği, bölgesel jeopolitik ve Güney Kafkasya’daki çatışma sonrası dinamikler çerçevesinde ele alınmış olmakla birlikte, kültürel ve kimlik temelli boyutları literatürde nispeten sınırlı düzeyde incelenmiştir. Bu çalışma, Şuşa Beyannamesi’ni Türklük Bilimi perspektifinden ele almakta ve belgenin Türkiye–Azerbaycan ilişkilerinin tarihsel sürekliliği içerisindeki yerini incelemektedir. Çalışmada ortak tarihsel hafıza, müşterek dil mirası, kültürel yakınlık ve kolektif kimliğin devletler arası iş birliğinin şekillenmesindeki rolü üzerinde durulmaktadır. Nitel doküman analizi yönteminin kullanıldığı araştırmada, Beyanname’nin iki ülke arasındaki köklü tarihsel ve kültürel bağları ne ölçüde yansıttığı ve kurumsallaştırdığı değerlendirilmektedir. Çalışma, Şuşa Beyannamesi’nin yalnızca stratejik ve güvenlik odaklı bir iş birliği belgesi olarak değil, aynı zamanda çağdaş siyasal ve kurumsal mekanizmalar aracılığıyla ifade edilen ortak Türk kimliğinin önemli bir tezahürü olarak değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürmektedir. Türklük Bilimi ile devletler arası ilişkiler literatürünü bir araya getiren bu çalışma, ittifak oluşumu, kimlik inşası ve Türk Dünyası’nın bölgesel siyasette değişen rolünün anlaşılmasına katkı sunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler
Şuşa Beyannamesi; Türkiye–Azerbaycan İlişkileri; Türklük Bilimi; Türk Kimliği; Kolektif Hafıza; Türk Dünyası

Abstract
The Shusha Declaration, signed by Türkiye and Azerbaijan on 15 June 2021, represents a significant milestone in the contemporary evolution of bilateral relations between the two states. Although the Declaration has frequently been examined within the frameworks of security cooperation, regional geopolitics, and post-conflict dynamics in the South Caucasus, its cultural and identity-based dimensions have received comparatively limited scholarly attention. This study approaches the Shusha Declaration from the perspective of Turkology and examines its significance within the historical continuum of Türkiye–Azerbaijan relations. Particular emphasis is placed on the role of shared historical memory, common linguistic heritage, cultural affinity, and collective identity in shaping interstate cooperation. Employing qualitative document analysis, the article evaluates the extent to which the Declaration reflects and institutionalizes long-standing historical and cultural ties between the two countries. The study argues that the document should be understood not only as a framework for institutionalized allied relations but also as an important expression of a shared Turkic identity articulated through contemporary political and institutional mechanisms. By linking Turkology with the study of interstate relations, the article contributes to a broader understanding of alliance formation, identity construction, and the evolving role of the Turkic World in regional affairs.

Keywords
Shusha Declaration; Türkiye–Azerbaijan Relations; Turkology; Turkic Identity; Collective Memory; Tu