Bölgesel Çatışmaların ve Güvenlik Sorunlarının Yönetişim Sistemleri Üzerindeki Etkisi: Orta Doğu’da Devlet Kapasitesi, Güvenlikleştirme ve Yönetişim Dönüşümü

The Impact of Regional Conflicts and Security Issues on Governance Systems: State Capacity, Securitization, and Governance Transformation in the Middle East

Bölgesel Çatışmaların ve Güvenlik Sorunlarının Yönetişim Sistemleri Üzerindeki Etkisi: Orta Doğu’da Devlet Kapasitesi, Güvenlikleştirme ve Yönetişim Dönüşümü

 
Yazar : Gülşah Özdemir    
Türü :
Baskı Yılı : 2026
Sayı : 2-2026
Sayfa : 1-23
DOI Number: :
Cite : Gülşah Özdemir , (2026). Bölgesel Çatışmaların ve Güvenlik Sorunlarının Yönetişim Sistemleri Üzerindeki Etkisi: Orta Doğu’da Devlet Kapasitesi, Güvenlikleştirme ve Yönetişim Dönüşümü. TİGİN Analitik Sosyal Bilimler Dergisi, 2-2026, p. 1-23. Doi: .
    


Özet
Bu çalışma, Orta Doğu’daki bölgesel çatışmaların ve güvenlik sorunlarının yönetişim sistemleri üzerindeki dönüştürücü etkilerini uluslararası ilişkiler perspektifinden incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, güvenlik baskılarının devlet kapasitesi, kamu yönetimi, ekonomik yönetişim, kamu hizmetleri ve dijital güvenlik yönetimi üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır. Araştırma, nitel ve kavramsal bir tasarıma dayanmakta; Bölgesel Güvenlik Kompleksi Teorisi, devlet kapasitesi, kırılgan devletler, güvenlikleştirme ve yönetişim yaklaşımlarını analitik çerçeve olarak kullanmaktadır. İlgili akademik literatür ile OECD, Dünya Bankası ve SIPRI gibi uluslararası kuruluşların raporları doküman incelemesi yoluyla değerlendirilmiş; Suriye, Yemen, Irak, Lübnan, Türkiye, Ürdün, İsrail ve Körfez ülkelerinden karşılaştırmalı örnekler kullanılmıştır. Bulgular, çatışmaların yönetişim sistemleri üzerinde tek yönlü bir etki yaratmadığını göstermektedir. Kurumsal kapasitesi zayıf devletlerde uzun süreli çatışmalar kamu hizmetlerini ve merkezi otoriteyi aşındırırken, daha güçlü kurumsal yapılarda güvenlik baskıları kriz yönetimi, kurumlar arası koordinasyon ve dijital güvenlik kapasitesinin geliştirilmesini teşvik edebilmektedir. Çalışma, güvenlik tehditlerinin yönetişim üzerindeki etkisini yalnızca çatışmanın yoğunluğunun değil, devletlerin kurumsal dayanıklılığı, mali kapasitesi, yönetişim kalitesi ve değişen güvenlik ortamına uyum yeteneğinin belirlediği sonucuna ulaşmaktadır.

Anahtar Kelimeler
Orta Doğu, bölgesel güvenlik, devlet kapasitesi, güvenlikleştirme, yönetişim

Abstract
This study examines the transformative effects of regional conflicts and security challenges in the Middle East on governance systems from an international relations perspective. Its main objective is to identify how security pressures affect state capacity, public administration, economic governance, public service delivery, and digital security management. The research adopts a qualitative, conceptual design and employs Regional Security Complex Theory, state capacity, fragile-state, securitization, and governance approaches as its analytical framework. Academic literature and reports by international organizations such as the OECD, World Bank, and SIPRI are examined through document analysis, while comparative examples are drawn from Syria, Yemen, Iraq, Lebanon, Türkiye, Jordan, Israel, and the Gulf states. The findings indicate that conflicts do not affect governance systems uniformly. In states with limited institutional capacity, protracted conflicts erode public services and central authority; in states with stronger institutions, security pressures may encourage the development of crisis-management mechanisms, interagency coordination, and digital security capacity. The study concludes that the governance effects of security threats are determined not only by conflict intensity but also by institutional resilience, fiscal capacity, governance quality, and states’ ability to adapt to a changing security environment.

Keywords
Middle East, regional security, state capacity, securitization, governance